Γιατί οι "αντι-εξουσιαστές" διαγνώσκονται ψυχικά ασθενείς (Bruce Levine)

    Ένα άρθρο[1] του Αμερικανού ψυχολόγου Μπρους Λεβίν [2]

    Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής μου σταδιοδρομίας συνάντησα ως ψυχολόγος εκατοντάδες ανθρώπους στους οποίους προηγουμένως άλλοι επαγγελματίες είχαν διαγνώσει "εναντιωματική προκλητική διαταραχή", "διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας", "αγχώδη διαταραχή" ή κάποια άλλη ψυχική ασθένεια, και είναι εντυπωσιακό να δει κανείς πόσο τα άτομα που είχαν διαγνωσθεί με αυτόν τον τρόπο ήταν κατά βάση αντιεξουσιαστές και πόσο αυτοί που τους είχαν διαγνώσει δεν ήταν καθόλου.

    Οι αντι-εξουσιαστές πριν πάρουν στα σοβαρά την όποια αρχή, την όποια εξουσία, εξετάζουν αν είναι έγκυρη και θεμιτή. Η αξιολόγηση των αρχών βασίζεται στην εκτίμηση τού κατά πόσο αυτές κατέχουν όντως το θέμα για το οποίο ομιλούν, είναι ειλικρινείς και ενδιαφέρονται πραγματικά για τους ανθρώπους στους οποίους απευθύνονται. Και όταν οι αντιεξουσιαστές αντιληφθούν ότι η εξουσία δεν νομιμοποιείται, τότε αντιδρούν και αντιστέκονται, κάποτε με τρόπο επιθετικό, κάποτε με τρόπο παθητικο-επιθετικό, κάποτε συνετά και κάποτε όχι.

    Στις Ηνωμένες Πολιτείες, προς λύπη πολλών ακτιβιστών, φαίνεται να υπάρχει μόνον ένας μικρός αριθμός αντιεξουσιαστών. Αυτό συμβαίνει, ίσως, επειδή πολλοί άνθρωποι με αντιεξουσιαστική νοοτροπία και χαρακτήρα ψυχιατρικοποιούνται σήμερα από πολύ νωρίς, και αναγκάζονται να παίρνουν φάρμακα πριν προλάβουν να αποκτήσουν πολιτική συνείδηση απέναντι στις αρχές και τους καταπιεστικούς θεσμούς της κοινωνίας.

Γιατί οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας διαγνώσκουν ψυχικές ασθένειες στους αντιεξουσιαστές

    Για να γίνει κάποιος αποδεκτός σε μια ανώτατη σχολή, σε μια ιατρική σχολή, για να αποκτήσει ένα διδακτορικό, για να γίνει τελικά ψυχολόγος ή ψυχίατρος οφείλει να υπερπηδήσει πολλά εμπόδια, επιδεικνύοντας προσαρμοστικότητα, συμμόρφωση στις απαιτήσεις των αρχών και στις "αυθεντίες", ακόμη και εάν τρέφει ελάχιστη εκτίμηση γι' αυτές. Ο τρόπος επιλογής και η διαδικασία απόκτησης επαγγελματικών δεξιοτήτων στο χώρο της ψυχικής υγείας είναι τέτοια που τείνει να εξοβελίσει τα άτομα αντιεξουσιαστικής νοοτροπίας. Έχοντας περάσει μια δεκαετία της ζωής μου στην ανώτατη εκπαίδευση γνωρίζω πολύ καλά ότι τα πτυχία και τα διπλώματα είναι κατά κύριο λόγο πιστοποιητικά συμμόρφωσης. Όσοι είχαν μια μακρά περίοδο σπουδών έζησαν αναγκαστικά για πολλά χρόνια μέσα σε ένα περιβάλλον που απαιτούσε συνεχή και συστηματική συμμόρφωση στις απαιτήσεις των αρχών. Έτσι για πολλούς κατόχους διδακτορικών, οι άνθρωποι που δεν τους μοιάζουν, οι άνθρωποι που δεν συμμορφώνονται εύκολα και αντιδρούν, φαίνεται να ανήκουν σε έναν άλλο κόσμο, ένα κόσμο που χρήζει "διάγνωσης".

Bruce Levine: Η "επιδημία ψυχικών διαταραχών", ή γιατί αυξάνονται οι ψυχιατρικές διαγνώσεις

Επιλογή αποσπασμάτων από το άρθρο του Αμερικανού ψυχολόγου

Bruce E. Levine[1]: "Living in America will drive you insane --literally"[2].

Επιλογή αποσπασμάτων / μεταγραφή: Σ. Κ. 

     Η μεγάλη αύξηση των ψυχιατρικών διαταραχών την οποίαν καταγράφουν τις τελευταίες δεκαετίες οι επιδημιολογικές μελέτες στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στην ψυχιατρικοποίηση των φυσιολογικών συμπεριφορών (όπως το πένθος), στην υπερδιάγνωση και στην αδικαιολόγητη ή παρατεταμένη συνταγογράφηση ψυχιατρικών φαρμάκων που μετατρέπουν μεσοπρόθεσμα τα ήπια και πρόσκαιρα ψυχολογικά προβλήματα (π.χ. μια ήπια δυσθυμία) σε χρόνιες ψυχιατρικές ασθένειες, όπως υποστηρίζει ο Robert Whitaker.
    Η αύξηση των ψυχιατρικών διαταραχών σχετίζεται επίσης με την αύξηση των οικονομικών και κοινωνικών πιέσεων: Η ψυχική ασθένεια, επισημαίνει ο Μπρους Λεβιν (υιοθετώντας και επαναδιατυπώνοντας τον λόγο των αντιψυχιατρικών κινημάτων στις δεκαετίες του 1960 και 1970) μπορεί να ιδωθεί, όταν έχουν πάψει να λειτουργούν οι συλλογικές αντιστάσεις, ως μια μορφή μοναχικής αντίστασης, μοναχικής εξέγερσης στις πιέσεις και στους οικονομικούς και κοινωνικούς καταναγκασμούς. Οι ψυχικές ασθένειες αυξάνονται επειδή αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που εξεγείρονται ατομικά (και απελπισμένα) ενάντια στην ολοένα και εντονότερη απανθρωπιά και αλλοτρίωση της σύγχρονης κοινωνίας. 

    Κατά συνέπεια, μια άξια λόγου "θεραπεία" δεν είναι αυτή που στοχεύει στην "επιδιόρθωση" και την προσαρμογή των ατόμων στις υπάρχουσες καταπιεστικές συνθήκες, αλλά αυτή που στοχεύει στην ενδυνάμωση της ελπίδας και της πίστης στις συλλογικές διεκδικητικές και πολιτικοποιημένες δράσεις. Δεν υπάρχει έγκυρη θεραπεία, έλεγε η ο Ντέιβιντ Κούπερ, "αν δεν συνεπάγεται πολιτική συνειδητοποίηση που με τη σειρά της τοποθετεί στη σφαίρα του παραλόγου κάθε προβληματισμό που τίθεται με προσωπικούς όρους": "Το ψυχολογικό είναι πολιτικό!"

ΨυχοΑντιΜαχίες   

Έντβαρντ Μουνκ, "Εργάτες που επιστρέφουν από τη δουλειά", 1913/1914
Μουσείο Μουνκ, Όσλο [Munchmuseet]

    • Επιδημιολογικά στοιχεία

    • Η αμφισβήτηση της κυρίαρχης ψυχιατρικής και του DSM

    • Robert Whitaker: "Η ανατομία μιας επιδημίας" 

    • Η ψυχική ασθένεια ως μορφή μοναχικής ανταρσίας 

* * * *

    H Μάρσια Έιντζελ (Marcia Angell), πρώην αρχισυντάκτρια της ιατρικής επιθεώρησης New England Journal of Medicine, στο άρθρο της "Γιατί η επιδημία ψυχικών ασθενειών;" που δημοσιεύτηκε το 2011[3], κατήγγειλε την ανεξέλεγκτη υπερδιάγνωση των ψυχικών διαταραχών, την παθολογικοποίηση φυσιολογικών συμπεριφορών, τη διαφθορά της ψυχιατρικής από τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και τις νοσογόνες, καταστροφικές επιπτώσεις των ίδιων των ψυχιατρικών φαρμάκων.

    Ο "διαγνωστικός επεκτατισμός" και η πολιτική των φαρμακευτικών βιομηχανιών αναμφίβολα ευθύνονται κατά μεγάλο μέρος γι' αυτήν την "επιδημία", υπάρχουν ωστόσο και άλλες αιτίες τις οποίες θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας για να εξηγήσουμε τη μεγάλη εξάπλωση των ψυχικών διαταραχών στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες.

    Σύμφωνα με δημοσκόπηση το 2013 της εταιρείας Γκάλοπ, το 70% των Αμερικανών απεχθανόταν το επάγγελμα που έκανε, ή το είχε ήδη εγκαταλείψει. Μπορεί σήμερα η ζωή να μην είναι γενικά χειρότερη απ' ό,τι ήταν πριν μια γενιά, όμως η πίστη μας μέχρι πρόσφατα στον μύθο της "συνεχούς προόδου" είχε αυξήσει υπέρμετρα τις ελπίδες μας για μια ολοένα και καλύτερη ζωή, με αποτέλεσμα να βιώνουμε σήμερα την οριστική διάψευση των προσδοκιών μας και την απογοήτευση που αυτή συνεπάγεται.

    Για πολλούς από μας, η κοινωνία έχει γίνει, και γίνεται ολοένα και περισσότερο, αλλοτριωτική, αποξενωτική και παράλογη. Η εξασφάλιση ενός μισθού στο τέλος του μήνα απαιτεί ολοένα και περισσότερα διπλώματα, περισσότερες "πιστοποιήσεις κατάρτισης", περισσότερη συμμόρφωση, περισσότερες υποκλίσεις, ταπεινώσεις και προσβολές, περισσότερη υποκρισία και απώλεια της γνησιότητάς μας. Αγανακτούμε με όλα αυτά και θέλουμε να επαναστατήσουμε, αλλά δυστυχώς πολλοί από μας έχουν χάσει πια κάθε ελπίδα πως θα μπορούσαν μια μέρα να ξεφύγουν από τους κοινωνικούς και οικονομικούς καταναγκασμούς, πως θα μπορούσε μια μέρα ο πολιτικός ακτιβισμός να επιφέρει ριζικές αλλαγές στην κοινωνία που ζούμε. Έτσι, πολλοί από εμάς, ιδιαίτερα πολλοί νέοι άνθρωποι επαναστατούν με τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε, που μας έχουν μάθει να αποοκαλούμε "ψυχική ασθένεια". [...]